Tự nghiệm thu PCCC: Doanh nghiệp cần lưu ý những gì?

Từ ngày 1-7, doanh nghiệp sẽ được tự nghiệm thu PCCC trước khi đưa công trình vào hoạt động. Tuy nhiên, việc cắt giảm thủ tục hành chính không đồng nghĩa với giảm yêu cầu về an toàn. Doanh nghiệp vẫn phải bảo đảm đầy đủ các điều kiện PCCC và chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để xảy ra vi phạm. Vậy cần lưu ý những gì trong quá trình tự nghiệm thu?

– Chiều 11-6, tại họp báo cung cấp thông tin về tình hình kinh tế – xã hội TP.HCM, Thượng tá Trần Xuân Phương, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH (PC07) Công an TP.HCM, đã chia sẻ về chủ trương giao doanh nghiệp tự nghiệm thu PCCC cùng cơ chế hậu kiểm của cơ quan quản lý nhà nước sau khi công trình đi vào hoạt động.

– Theo Thượng tá Trần Xuân Phương, Nghị quyết số 66.18/2026 quy định từ ngày 1-7 sẽ chính thức bãi bỏ thủ tục hành chính về nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy (PCCC). Đây được xem là một bước đi quan trọng trong lộ trình cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ, góp phần giảm đáng kể chi phí, thời gian và nguồn nhân lực cho cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước. Đồng thời, chính sách này cũng tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ đưa các dự án, công trình và phương tiện giao thông vào khai thác, sử dụng.

– Dù bãi bỏ thủ tục hành chính về nghiệm thu PCCC, cơ quan quản lý nhà nước vẫn duy trì việc giám sát nhằm bảo đảm các yêu cầu về an toàn phòng cháy, chữa cháy được thực hiện nghiêm túc. Theo đó, hoạt động quản lý sẽ được chuyển sang cơ chế hậu kiểm thông qua các đợt kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất đối với công trình, dự án và phương tiện giao thông khi đi vào hoạt động.
– Theo cơ chế này, công tác hậu kiểm sẽ được thực hiện theo hướng minh bạch, đúng quy định, bảo đảm không phát sinh thêm các thủ tục hành chính hoặc hình thức kiểm tra mang tính chất nghiệm thu trá hình. Mục tiêu là giảm phiền hà, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình đưa công trình, dự án vào khai thác, sử dụng, đồng thời vẫn bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và duy trì các yêu cầu về an toàn phòng cháy, chữa cháy.
– Theo Thượng tá Trần Xuân Phương, cần hiểu rõ rằng việc bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC là cắt giảm khâu thủ tục của cơ quan quản lý nhà nước, chứ không phải cắt giảm các điều kiện bảo đảm an toàn. Mọi yêu cầu, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật về phòng cháy, chữa cháy vẫn được giữ nguyên và phải được thực hiện đầy đủ trước khi công trình đưa vào hoạt động.
– Dù thủ tục nghiệm thu PCCC được bãi bỏ, trách nhiệm bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy vẫn thuộc hoàn toàn về chủ đầu tư. Theo đó, chủ đầu tư phải tổ chức thi công, lắp đặt, kiểm tra và tự nghiệm thu công trình theo đúng quy định, đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc đáp ứng đầy đủ các điều kiện an toàn PCCC trước khi đưa công trình vào khai thác, sử dụng.

– Cơ quan chức năng sẽ xử lý nghiêm mọi hành vi không tuân thủ thiết kế PCCC đã được phê duyệt. Đặc biệt, các trường hợp tự ý thay đổi giải pháp kỹ thuật, cắt giảm hạng mục hoặc thiết bị PCCC để giảm chi phí đầu tư, làm ảnh hưởng đến mức độ an toàn của công trình đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và bị áp dụng các chế tài theo quy định.
– Đồng thời, cơ quan chức năng sẽ buộc khắc phục hậu quả, yêu cầu khôi phục toàn bộ các điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy theo đúng hồ sơ thiết kế đã được thẩm định, nhằm đảm bảo công trình đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an toàn theo quy định pháp luật.
– Những trường hợp vi phạm nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ trực tiếp gây cháy, nổ hoặc đe dọa an toàn tính mạng con người sẽ bị cơ quan có thẩm quyền xem xét đình chỉ hoạt động có thời hạn, nhằm kịp thời ngăn chặn rủi ro và bảo đảm an toàn cho cộng đồng theo quy định pháp luật.
– Nhằm bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH (PC07) khuyến cáo các chủ đầu tư, doanh nghiệp chủ động lập hồ sơ thiết kế PCCC và thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế theo đúng quy định pháp luật.
– Tổ chức thi công, lắp đặt hệ thống phòng cháy và chữa cháy bảo đảm tuân thủ đầy đủ hồ sơ thiết kế đã được cơ quan có thẩm quyền thẩm duyệt, thẩm định. Nghiêm cấm việc tự ý điều chỉnh giải pháp kỹ thuật, thay đổi chủng loại thiết bị hoặc cắt giảm bất kỳ hạng mục phòng cháy và chữa cháy nào đã được phê duyệt, làm ảnh hưởng đến hiệu quả và mức độ an toàn của hệ thống.
– Đồng thời, tổ chức nghiệm thu nội bộ về phòng cháy và chữa cháy với sự tham gia của chủ đầu tư, đơn vị tư vấn giám sát, đơn vị thi công và các bên liên quan trước khi đưa công trình vào vận hành, sử dụng. Toàn bộ hồ sơ nghiệm thu, tài liệu kỹ thuật và các văn bản liên quan phải được lập, quản lý và lưu trữ đầy đủ nhằm phục vụ công tác quản lý, kiểm tra, thanh tra và truy xuất thông tin khi cần thiết.
– Chỉ được sử dụng các phương tiện, thiết bị phòng cháy và chữa cháy đã được kiểm định, chứng nhận hợp quy, chứng nhận hợp chuẩn hoặc đủ điều kiện lưu thông theo quy định của pháp luật, bảo đảm nguồn gốc, chất lượng và khả năng hoạt động an toàn, hiệu quả khi đưa vào sử dụng.
– Thực hiện kiểm tra, bảo trì, bảo dưỡng định kỳ hệ thống và các phương tiện phòng cháy, chữa cháy theo quy định; đồng thời thường xuyên tổ chức huấn luyện nghiệp vụ, thực tập phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ nhằm nâng cao khả năng sẵn sàng ứng phó, bảo đảm hệ thống vận hành ổn định, hiệu quả trong mọi tình huống khẩn cấp.
– Chủ động thực hiện việc kê khai, cập nhật đầy đủ, chính xác và kịp thời các thông tin liên quan đến công trình, cơ sở, hệ thống, phương tiện phòng cháy và chữa cháy cũng như các thay đổi phát sinh trong quá trình quản lý, vận hành, khai thác theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền; bảo đảm dữ liệu luôn đồng bộ, tin cậy, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, hậu kiểm, hướng dẫn và xử lý các tình huống sự cố.